Verordening (EG) nr. 744/2008 van de Raad van 24 juli 2008 tot instelling van een tijdelijke specifieke actie ter bevordering van de herstructurering van de door de economische crisis getroffen vissersvloten van de Europese Gemeenschap
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op de artikelen 36 en 37,
Gezien het voorstel van de Commissie,
Gezien het advies van het Europees Parlement1,
(1) Bij Verordening (EG) nr. 1198/2006 van de Raad van 27 juli 2006 inzake het Europees Visserijfonds2 zijn de voorschriften betreffende de communautaire structurele bijstandsverlening in de visserijsector vastgesteld. Met name zijn in hoofdstuk I van titel IV van die verordening de voorwaarden vastgesteld waaronder de lidstaten een financiële bijdrage uit het Europees Visserijfonds (EVF) kunnen ontvangen voor maatregelen voor de aanpassing van de communautaire vissersvloot.
(2) Het EVF heeft tot doel bij te dragen tot de stappen die sinds de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB) van 2002 worden ondernomen om de druk op de visbestanden te verminderen, en daarbij voor duurzame sociale en economische omstandigheden voor de betrokken sector te zorgen.
(3) In het licht van de recente economische situatie, en met name gezien de enorme stijging van de brandstofprijzen, moeten absoluut aanvullende maatregelen worden genomen die zijn gericht op een snellere aanpassing van de communautaire vissersvloot aan de huidige situatie met aandacht voor de noodzaak te zorgen voor duurzame sociale en economische omstandigheden voor de betrokken sector. Die maatregelen dienen bij te dragen tot het bereiken van de algemene doelstellingen die zijn omschreven in artikel 33 van het Verdrag, en van de doelstellingen van het GVB zoals vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 2371/2002 van de Raad van 20 december 2002 inzake de instandhouding en de duurzame exploitatie van de visbestanden in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid3. In dit verband moeten die maatregelen een antwoord bieden op de onmiddellijke situatie van economische en sociale tegenspoed en tegelijk de structurele overcapaciteit aanpakken.
(4) Het is belangrijk ervoor te zorgen dat dergelijke maatregelen gelijkelijk beschikbaar zijn voor alle lidstaten en niet leiden tot concurrentieverstoring tussen lidstaten of vloten. Zij moeten dus op communautair niveau worden uitgewerkt en gecoördineerd.
(5) Bijgevolg is er behoefte aan een communautair initiatief dat een aanvulling vormt op sommige bepalingen van Verordening (EG) nr. 1198/2006 en tijdelijke afwijkingen mogelijk maakt van de Verordeningen (EG) nr. 2371/2002 en (EG) nr. 1198/2006. Dat initiatief moet daarom voorzien in specifieke maatregelen van algemene aard en de uitvoering van vlootaanpassingsregelingen in de lidstaten waardoor de huidige economische moeilijkheden doeltreffend worden aangepakt en tegelijk de levensvatbaarheid van de visserijsector op lange termijn wordt verzekerd.
(6) Gezien het uitzonderlijke karakter van die maatregelen en van de economische tegenspoed die ermee moet worden aangepakt, dient de looptijd ervan te worden beperkt tot de kortst mogelijke periode die voldoende is om de beoogde doelstellingen te bereiken.
(7) Die maatregelen moeten door de lidstaten worden uitgevoerd als onderdeel van hun operationele programma in EVF-verband en worden gefinancierd uit de middelen die hun in dat kader zijn toegewezen.
(8) Bovendien moeten de lidstaten het recht hebben de acties waarvoor gebruik wordt gemaakt van dergelijke middelen, aan te vullen door bepaalde maatregelen uitsluitend met behulp van nationale middelen zonder financiering uit financiële instrumenten van de Gemeenschap te financieren. Gezien de noodzaak de ernstige situatie waarvoor de visserijsector zich geplaatst ziet, snel aan te pakken, dienen die maatregelen, die tot doel hebben de sector structureel te verbeteren en op lange termijn economisch levensvatbaar te maken, niet onderworpen te zijn aan toepassing van de artikelen 87, 88 en 89 van het Verdrag. Om mogelijke concurrentieverstoringen en effecten op de interne markt te beperken moeten voor die maatregelen bepaalde beperkingen gelden.
(9) Deze verordening moet voorzien in een bijdrage van de Gemeenschap voor maatregelen voor de definitieve of tijdelijke beëindiging van de visserijactiviteit, voor investeringen aan boord om het vissersvaartuig minder afhankelijk van brandstof te maken, voor sociaaleconomische compensatie en voor bepaalde acties van meer collectieve aard. Ter wille van de doeltreffendheid van die maatregelen en een zo volledig mogelijk gebruik van de beschikbare middelen door de lidstaten, dienen de drempels voor de particuliere bijdrage in de financiering van de maatregelen te worden verlaagd.
(10) Om bij te dragen tot de herstructurering dienen mogelijkheden voor de tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit te worden geopend. Een tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit moet met name tot doel hebben de economische baten te vergroten door het herstel van visbestanden te ondersteunen of door gunstiger afzetomstandigheden te bevorderen. Daartoe dienen de lidstaten te worden gestimuleerd om bij de bepaling van de periode van tijdelijke stillegging rekening te houden met overwegingen van biologische dynamiek, seizoensgebondenheid en marktdynamiek. In de context van de economische crisis moet het ook gemakkelijker worden gemaakt de vissers te compenseren die vóór de vaststelling van deze verordening hun activiteit tijdelijk hebben stilgelegd.
(11) Om de visserijsector te helpen zich aan te passen aan vangsttechnieken waarbij minder brandstof wordt verbruikt, dient de vervanging van bestaande uitrusting aan boord van vissersvaartuigen te worden vergemakkelijkt met het oog op overschakeling op nieuwe vangsttechnieken waarbij minder energie wordt verbruikt. In dit verband moeten extra mogelijkheden worden geboden om bijdragen te verlenen voor investeringen aan boord van de vissersvaartuigen.
(12) Er dient ook een communautaire bijdrage te worden geleverd voor collectieve acties om deskundigheid op het gebied van energieaudits van vaartuigen te verschaffen aan reders, en om deskundige adviezen te verstrekken over de ontwikkeling van herstructurerings- en moderniseringsplannen en vlootaanpassingsregelingen. Bovendien moet financiering beschikbaar worden gesteld voor proefprojecten om bij vaartuigen, motoren, uitrusting of vistuig het energieverbruik te verlagen.
(13) Met het oog op de levensvatbaarheid van de visserijsector op lange termijn moet een nieuw instrument worden ingevoerd dat het de lidstaten mogelijk maakt de capaciteit te verlagen en de rentabiliteit van de vloten te vergroten. Dat instrument dient de vorm van vlootaanpassingsregelingen aan te nemen en betrekking te hebben op vloten waarbij de energiekosten gemiddeld ten minste 30 % van de productiekosten uitmaken. Die vlootaanpassingsregelingen moeten leiden tot een verlaging van de capaciteit van de betrokken vloten met ten minste 30 %, uitgedrukt in GT en kW.
(14) In het geval dat lidstaten in het kader van vlootaanpassingsregelingen maatregelen uitvoeren om de levensvatbaarheid op lange termijn van een of meer van hun vloten te verzekeren door verlaging van de capaciteit, dienen gunstiger voorwaarden te gelden.
(15) De lidstaten moeten ertoe worden aangemoedigd hun regelingen voor definitieve beëindiging verder uit te breiden met het oog op aanpassing van hun vloten aan de beschikbare hulpbronnen. Bijgevolg dient te worden voorzien in verdere mogelijkheden om een bijdrage te leveren voor definitieve beëindiging. Om de herstructurering te vergemakkelijken moeten verdere mogelijkheden voor de tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit worden geopend ten behoeve van de vissers en de reders op wie vlootaanpassingsregelingen betrekking hebben.
(16) Bovendien moet het de lidstaten die een vlootaanpassingsregeling hebben aangenomen, ook mogelijk worden gemaakt maatregelen voor een gedeeltelijke buitenbedrijfstelling uit te voeren waardoor een kostenefficiënter gebruik wordt gemaakt van de middelen die in het EVF beschikbaar zijn om de capaciteit en het energieverbruik van de betrokken vloot te verminderen. In het kader van die maatregelen voor een gedeeltelijke buitenbedrijfstelling dient reders die een of meer van hun vaartuigen aan de vloot onttrekken, de mogelijkheid te worden geboden een deel van de ingetrokken capaciteit opnieuw te gebruiken voor een nieuw, kleiner en minder energie verbruikend vaartuig. Voorts moet de lidstaten worden toegestaan een beperkte hoeveelheid van de totale capaciteit die in het kader van de vlootaanpassingsregeling is ingetrokken, toe te wijzen aan nieuwe vaartuigen. In een dergelijk geval dienen alleen voor het definitief ingetrokken deel van de capaciteit middelen beschikbaar te worden gesteld.
(17) Het is dienstig dat de verplichtingen van de lidstaten inzake beheer en controle bedoeld in artikel 70 van Verordening (EG) nr. 1198/2006 en de correctiemechanismen van artikel 97 van Verordening (EG) nr. 1198/2006 in het kader van deze verordening van toepassing zijn.
(18) Het niet realiseren van de minimale capaciteitsvermindering met 30 % die is voorgeschreven in een vlootaanpassingsregeling, en het niet nakomen van de voorschriften voor tijdelijke stillegging, definitieve beëindiging of gedeeltelijke buitenbedrijfstelling worden beschouwd als onregelmatigheden in de zin van artikel 97 van Verordening (EG) nr. 1198/2006.
(19) Gezien het spoedeisende karakter van de situatie en de noodzaak van een onmiddellijk optreden in alle lidstaten, dient de communautaire medefinanciering uit het EVF van de maatregelen in het kader van dit initiatief te worden verhoogd tot 95 %. Evenzo is het belangrijk dat die middelen binnen kortere dan de gebruikelijke termijnen voor de lidstaten beschikbaar zijn, en dat de uitgaven vanaf de inwerkingtreding van deze verordening voor vergoeding in aanmerking komen.
(20) Gezien de urgentie van de situatie moet een uitzondering worden gemaakt op de periode van zes weken, bedoeld in punt I.3 van het Protocol betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese Unie, dat is gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1 - Onderwerp
Deze specifieke actie bestaat uit:
- a) algemene maatregelen die een aanvulling vormen op en afwijken van sommige bepalingen van Verordening (EG) nr. 1198/2006 en
- b) bijzondere maatregelen die een aanvulling vormen op en afwijken van sommige bepalingen van de Verordeningen (EG) nr. 2371/2002 en (EG) nr. 1198/2006 en waaraan de voorwaarde is verbonden dat een vlootaanpassingsregeling als bedoeld in artikel 12 wordt uitgevoerd.
Artikel 2 - Reikwijdte
Artikel 3 - Financieel kader
Artikel 4 - Toepassing van de staatssteunregels
Artikel 5 - Algemene maatregelen
Artikel 6 - Tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit
Ter aanvulling van de maatregelen waarin artikel 24 van Verordening (EG) nr. 1198/2006 voorziet, kan het EVF bijdragen in de financiering van steunmaatregelen voor de tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit gedurende ten hoogste drie maanden in de periode van 1 juli 2008 tot en met 31 december 2009 ten behoeve van vissers en eigenaren van vissersvaartuigen, op voorwaarde dat:
- a) de tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit vóór 31 december 2008 begon, en
- b) de begunstigde ondernemingen tot en met 31 januari 2009 komen te vallen onder herstructureringsmaatregelen zoals vlootaanpassingsregelingen, plannen voor de aanpassing van de visserijinspanning, nationale plannen voor buitenbedrijfstelling, visplannen en andere herstructurerings-/moderniseringsmaatregelen.
De in lid 1 vastgestelde maatregelen kunnen betrekking hebben op de volgende kosten:
- a) een deel van de vaste kosten die de eigenaar van het vaartuig maakt wanneer het vaartuig afgemeerd ligt in de haven, zoals havengelden, verzekeringskosten, onderhoudskosten en aan leningen verbonden financiële kosten;
- b) een deel van het basisloon van de vissers.
Artikel 7 - Investeringen aan boord van vissersvaartuigen en selectiviteit
Artikel 8 - Sociaaleconomische compensatie
Artikel 9 - Collectieve acties
Ter aanvulling van de bij artikel 37 van Verordening (EG) nr. 1198/2006 vastgestelde collectieve acties kan het EVF bijdragen in de financiering van maatregelen om bijstand te verlenen voor:
- a) de uitvoering van energieaudits voor groepen vaartuigen en
- b) deskundige advisering over de ontwikkeling van herstructurerings- of moderniseringsplannen, met inbegrip van de in artikel 12 bedoelde vlootaanpassingsregelingen.
Artikel 10 - Proefprojecten
Artikel 11 - Maatregelen die alleen gelden voor vloten waarop vlootaanpassingsregelingen betrekking hebben
Artikel 12 - Vlootaanpassingsregelingen
Een vlootaanpassingsregeling voldoet aan de volgende eisen:
- a) de vlootaanpassingsregeling resulteert uiterlijk op 31 december 2012 in een definitieve verlaging met ten minste 30 % van de vangstcapaciteit van de vloot of het vlootsegment waarop die regeling betrekking heeft; na goedkeuring door de Commissie mag deze drempel worden verlaagd tot minimaal 20 % in het geval dat de vlootaanpassingsregeling betrekking heeft op een lidstaat waarvan de vloot minder dan 100 werkzame vaartuigen omvat of minder dan 12.000 BT telt, of wanneer een programma tot aanpassing van de vloot slechts geldt voor vaartuigen van minder dan 12 m, en een verlaging met 30 % onevenredig afbreuk zou doen aan de levensvatbaarheid van de aan de visserij verwante activiteiten die afhankelijk zijn van die vloot; en
- b) de vlootaanpassingsregeling bevat de lijst van de vaartuigen waarop die regeling betrekking heeft, geïdentificeerd door middel van hun naam en hun nummer in het communautaire gegevensbestand over de vissersvloot.
Elk vissersvaartuig mag in slechts één vlootaanpassingsregeling worden opgenomen. Voor de opneming van een vissersvaartuig in een vlootaanpassingsregeling gelden de volgende voorwaarden:
- a) gedurende de twee jaren die voorafgingen aan de datum van aanneming van de vlootaanpassingsregeling, moet het vaartuig een visserijactiviteit hebben uitgeoefend die ten minste 120 zeedagen per jaar in beslag nam; en
- b) het vaartuig moet op 31 juli 2008 operationeel zijn.
Artikel 13 - Naleving en auditing van de vlootaanpassingsregelingen
Artikel 14 - Definitieve beëindiging van de visserijactiviteit
Artikel 15 - Tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit
Ter aanvulling van de maatregelen waarin is voorzien bij artikel 24 van Verordening (EG) nr. 1198/2006 en bij artikel 6 van de onderhavige verordening, kan het EVF bijdragen in de financiering van steunmaatregelen voor de tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit ten behoeve van in een vlootaanpassingsregeling opgenomen vissers en eigenaren van vissersvaartuigen, op voorwaarde dat de tijdelijke stillegging plaatsvindt in de periode van 1 januari 2009 tot en met 31 december 2009 gedurende ten hoogste:
- a) drie maanden vóór de definitieve intrekking van het vaartuig of tijdens de periode waarin de motor wordt vervangen; ten hoogste drie extra maanden kunnen worden toegekend als de werkzaamheden voor de vervanging van de motor nog steeds aan de gang zijn;
- b) zes weken in het geval van de andere in een vlootaanpassingsregeling opgenomen vaartuigen, voor zover die vaartuigen vallen onder een van de andere in artikel 12, lid 2, bedoelde maatregelen.
De in lid 1 vastgestelde maatregelen kunnen betrekking hebben op de volgende kosten:
- a) de vaste kosten die de eigenaar van het vaartuig maakt wanneer het vaartuig afgemeerd ligt in de haven, zoals havengelden, verzekeringskosten, onderhoudskosten en aan leningen verbonden financiële kosten;
- b) een deel van het basisloon van de vissers.
Artikel 16 - Investeringen aan boord van vissersvaartuigen en selectiviteit
Artikel 17 - Gedeeltelijke buitenbedrijfstelling
Tot en met 31 december 2010 kan overeenkomstig de in dit hoofdstuk vastgestelde voorschriften overheidssteun worden verleend aan reders die een of meer in een vlootaanpassingsregeling opgenomen vaartuigen definitief intrekken met het oog op de bouw van een nieuw vaartuig dat minder vangstcapaciteit heeft en minder energie verbruikt (hierna „gedeeltelijke buitenbedrijfstelling” genoemd), op voorwaarde dat de vlootaanpassingsregeling aan de volgende twee eisen voldoet:
- a) de erin opgenomen vaartuigen gebruiken hetzelfde type vistuig, en
- b) de erin opgenomen vaartuigen zijn goed voor ten minste 70 % van de capaciteit van de vloot die in de lidstaat dat type vistuig gebruikt.
Artikel 18 - Overheidssteun voor de definitieve beëindiging van de visserijactiviteit bij gedeeltelijke buitenbedrijfstelling
Artikel 19 - Intrekking en hertoewijzing van vangstcapaciteit
Artikel 20 - Financiële bepalingen
Artikel 21 - Audits en financiële correcties
De Commissie past de in artikel 97 van Verordening (EG) nr. 1198/2006 bedoelde financiële correcties toe als de lidstaten de in deze verordening gestelde voorwaarden niet naleven, met name:
- a) de verplichting dat personen of ondernemingen die steun ontvangen, overeenkomstig artikel 6, lid 1, onder b), onder herstructureringsmaatregelen komen te vallen;
- b) de verplichtingen in verband met de vermindering van de vangstcapaciteit, de definitieve beëindiging of tijdelijke stillegging van de visserijactiviteit in een vlootaanpassingsregeling overeenkomstig de artikelen 12, 14 en 15;
- c) de vermindering van de vangstcapaciteit in het kader van de gedeeltelijke buitenbedrijfstelling gerealiseerd overeenkomstig de artikelen 17, 18 en 19.
Artikel 22 - Verslag
Artikel 23 - Uitvoeringsbepalingen
Artikel 24 - Inwerkingtreding
-
Advies uitgebracht op 10 juli 2008 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad).
(terug) -
PB L 223 van 15.8.2006, blz. 1.
(terug) -
PB L 358 van 31.12.2002, blz. 59. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 865/2007 (PB L 192 van 24.7.2007, blz. 1).
(terug) -
PB L 201 van 30.7.2008, blz. 16.
(terug) -
PB L 17 van 21.1.2000, blz. 22. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1759/2006 (PB L 335 van 1.12.2006, blz. 3).
(terug)